Joomla 4 was in zijn tijd de geheel vernieuwde opvolger van het populaire Joomla 3 CMS. Hoewel de versienummers niet direct op een grote verandering wezen, was niets minder waar. Joomla 4 heeft een lange aanloop gekend en de nodige twijfel bij menig gebruiker en developer gezaaid met steeds veranderende roadmaps en deadlines.
Het resultaat mocht het wachten waard genoemd worden. Het Joomla CMS had niet alleen een gedaanteverwisseling maar een fundamentele modernisering: een compleet nieuwe backend, een snellere technische basis, betere toegankelijkheid, handige nieuwe features én uitstekend ingericht voor vindbaarheid (SEO).
In dit artikel geven we een overzicht van alles wat Joomla 4 introduceerde, en leggen we uit waar de versie inmiddels staat en wat dat voor jouw website betekent.
Waar staat Joomla 4 nu?
Joomla 4 verscheen in augustus 2021 en werd uiteindelijk via minor updates van 4.1 tot en met 4.4 doorontwikkeld. Met deze laatste versie als brug naar Joomla 5 is Joomla 4 sinds oktober 2025 officieel "end-of-life" (EOL). Dit betekent dat er vanaf dat moment geen beveiligingsupdates meer zijn uitgebracht waardoor kwetsbaarheden niet meer worden aangepakt en websites die draaien op Joomla 4 steeds gevoeliger worden voor problemen. Een actueel overzicht van alle Joomla versies en hun status kan je lezen in ons artikel "Joomla-versies en end-of-life: het complete overzicht".
De rest van dit artikel beschrijft wat Joomla 4 destijds introduceerde. Veel hiervan vormt namelijk nog steeds de basis van de huidige Joomla-versies.
Wat was nieuw in Joomla 4?
Gebruikers die ervaring hebben met Joomla zullen het over het algemeen eens zijn dat het CMS bijzonder krachtig is, veel opties als standaard aanbiedt maar qua gebruiksvriendelijkheid op sommige punten te wensen overliet. Joomla 4 bracht op dat laatste gebied een aanzienlijke verbetering met zich mee en dikte ook het pakket aan functionaliteiten verder aan. We lichten de belangrijkste vernieuwingen hieronder verder toe.
Vereenvoudigde installatie
Het Joomla installatie proces werd aanzienlijk vereenvoudigd. Nu was de installatie van Joomla 3 al niet heel erg lastig voor gebruikers met enige kennis, de installatie van Joomla 4 liet alle (overbodige) configuratiemogelijkheden achterwege. Met drie simpele stappen kostte installatie niet meer dan twee minuten om te doorlopen.
Joomla 4 backend
Een zwak punt in alle voorgaande Joomla versies was de gebruiksvriendelijkheid van de backend. Voor nieuwe gebruikers was dit vaak een struikelblok en termen als "lastig", "onoverzichtelijk" en "complex" passeerden vaak de revu. Joomla 4 introduceerde een geheel vernieuwde backend interface en volgde daarmee in grote lijnen wat we in WordPress en Magento 2 al langere tijd zagen, met name het horizontale menu aan de linkerkant van de pagina. Na inloggen toont het dashboard een overzicht waarmee secties eenvoudig in of uit te schakelen zijn en widgets naar wens ingericht kunnen worden.
Anders dan in WordPress zijn alle onderliggende opties, plugins en configuraties ondergebracht in een beperkt aantal hoofdmenu-items. In combinatie met het aanpasbare dashboard zorgt dat voor rust en overzicht, waarmee ook beginnende gebruikers snel uit de voeten kunnen. Ook de indeling werd logischer: inhoud en techniek zijn beter gescheiden, waardoor "modules" bijvoorbeeld van "Extensies" naar "Inhoud" verhuisden.
WCAG 2.1 ondersteuning
WCAG staat voor "Web Content Accessibility Guidelines" en zijn een set richtlijnen waarmee de toegankelijkheid van webcontent voor bezoekers met een beperking wordt aangegeven. Het cijfer (2.1) in combinatie met een letter of letterreeks (A, AA of AAA) erachter geeft het WCAG niveau aan waaraan de website of applicatie voldoet of dient te voldoen.
Voldoen aan WCAG richtlijnen wordt een steeds belangrijker aspect bij de ontwikkeling van websites, zowel in de front- als backend. Overheden zijn inmiddels verplicht om bijvoorbeeld websites en applicaties volgens WCAG 2.1 AA richtlijnen aan te bieden en ook voor bedrijven is het aanbieden van een toegankelijke website aan te raden. Joomla voldoet in de basis aan WCAG 2.1 AA richtlijnen. Dit geldt voor zowel de front- als backend en zijn naar wens in- of uit te schakelen.
Workflows
Met "workflows" introduceerde Joomla 4 meer diepgang in contentbeheer. Een workflow bestaat uit "stages" (de staat van een artikel, bijvoorbeeld "concept" of "gepubliceerd") en "transitions" (de overgang tussen stages eventueel gekoppeld aan bepaalde acties). Zo kan een artikel via een workflow van copywriter naar redacteur en uiteindelijke publicatie lopen.
Het configureren van workflows is krachtig maar complex. Het vergt afstemming tussen gebruikers met bepaalde rechten en de acties die daaruit voortvloeien.
Configureerbare e-mail templates
Zowel Joomla als extensies hebben de mogelijkheid om systeem berichten te versturen. In Joomla 4 is het mogelijk om de inhoud van deze e-mails centraal te beheren en naar eigen wens in te vullen, zowel in "plain text" als HTML format. E-mails hoeven dus niet alleen informatief te zijn, ze kunnen er ook mooi en geheel in lijn met de branding van de website of het bedrijf uitzien.
Media manager
In voorgaande Joomla versies deed de media manager zijn naam geen eer aan. Joomla 4 zette hier een grote stap in waarmee onder andere het bewerken van afbeeldingen (bijsnijden, schalen, roteren en comprimeren) en de manier waarop media werd opgeslagen aanzienlijk werd uitgebreid.
Ook de locatie waar afbeeldingen geplaatst of vandaan gehaald konden worden was uitgebreid. Waar deze eerder standaard in de "images" map stonden is het nu ook mogelijk om andere mappen aan te maken of zelfs vanuit externe bronnen (Onedrive, Dropbox) te benaderen. Voor ontwikkelaars werd het daarmee mogelijk om hier verder op in te haken.
Joomla Web Services
Met de ingebouwde Web Services stelt Joomla 4 via endpoints data beschikbaar voor externe software of samenwerkingspartners. Voor ontwikkelaars die applicaties met externe systemen laten communiceren, is dat een belangrijke toevoeging.
Joomla 4 en vindbaarheid (SEO)
Het bepalen van de zoekmachine vriendelijkheid van een website of een specifiek CMS als Joomla 4 hangt van meerdere factoren af. Er is geen enkele parameter waarmee dit direct uitgedrukt kan worden. We kijken daarom naar snelheid en naar de algemene SEO-opties.
Is Joomla 4 snel?
Ja. Snelheid is een essentiële factor voor gebruikerservaring en telt mee als "rankingfactor", en Joomla 4 presteert op dit onderdeel uitstekend. Het CMS levert in combinatie met PHP 8 razendsnelle resultaten op basis van Lighthouse / Pagespeed Insights en GTmetrix metingen. Na installatie en het activeren van de standaardopties (SSL, cache en Gzip) zijn op een bescheiden testomgeving sterke Core Web Vitals-scores haalbaar.
In de praktijk hangt dat mede af van de configuratie van de website en de hostingomgeving, maar scores in het groen (boven de 90) zijn zeker mogelijk. Meer hierover in ons blog Core Web Vitals - Dit betekent het voor je website!
Is Joomla 4 SEO vriendelijk
Levert het CMS de benodigde tools en opties om je website optimaal in te richten voor zoekmachines? Grotendeels wel, al is het invoeren van bijvoorbeeld paginatitels en meta-descriptions net iets minder intuïtief dan je zou willen. Wil je de zoekmachineprestaties volledig benutten, dan werk je met onze optimalisatie-aanpak of met een krachtige extensie zoals JSitemap Pro.
Draai je nog op Joomla 4? Tijd om te migreren
Toen dit artikel verscheen was de boodschap simpel: zorg voor een tijdige overstap van Joomla 3 naar Joomla 4. Inmiddels is Joomla 4 zélf ook "end-of-life" en is een migratie naar de nieuwste ondersteunde versie van Joomla niet alleen een advies maar ook urgent.
Een migratie is geen "one-click-update" maar vergt de nodige voorbereiding. Een overstap naar de laatste Joomla versie verschilt per website en hangt af van een aantal factoren:
- De grootte van de website;
- De compatibiliteit van templates en extensies met de nieuwe Joomla versie;
- Aanwezige maatwerkontwikkeling of overrides;
- Gewenste wijzigingen ten opzichte van de huidige website.
Een migratie is vaak ook hét moment om de "look-and-feel" en structuur onder de loep te nemen. Wil je weten hoe zo'n traject verloopt? Lees onze aanpak op Veilig migreren en upgraden, of specifiek voor Joomla 3 het artikel Joomla 3 migreren: veilig naar de nieuwste Joomla-versie. Zit je op Joomla 5, dan heb je nog even; bekijk de exacte einddatums in het versie-overzicht.
Joomla 4 migratie uit laten voeren
V-Web ontwikkelt en onderhoudt al ruim 15 jaar websites en webshops op basis van Joomla, en is voor veel organisaties de vaste partner voor migratietrajecten. We houden op dit moment ruim 400 Joomla- en WordPress-websites veilig en up-to-date. Onze specialisten bekijken graag wat we voor jouw website of maatwerkapplicatie kunnen betekenen. Plan een vrijblijvend adviesgesprek of bel 071 203 2408.
